Science and knowledge علمی و دانستنیها

  • بزرگ‌ترین حیوانات دنیا کدامند؟


    از میان گونه‌های جانوری کدامیک در وزن، قد و درازا گوی سبقت را از بقیه ربوده است؟ روزگاری دایناسورها در این زمینه عرض اندام می‌کردند، امروز حیواناتی در این فهرست قرار گرفته‌اند که گاهی انسان تصورش را هم نمی‌تواند بکند.

    Read more
  • کاهش چشمگیر آثار حیات در رودهای آلمان.

    کاهش چشمگیر آثار حیات در رودهای آلمان
    استفاده از کودها و مواد شیمایی از یکسو و راه‌سازی و ساخت مسکن از سوی دیگر سبب شده که نهرهای آلمان بیش از پیش از موجودات زنده تهی شوند. تنوع زیستی در این آب‌ها به شکل چشمگیری کاهش یافته است.

    حزب سبز‌های آلمان از دولت این کشور خواسته بود تا گزارشی پژوهشی از وضعیت رودخانه‌ها و نهرهای جاری در آلمان به دست دهد.

     

    به نوشته اشپیگل آنلاین گزارشی که دولت آلمان در این رابطه ارائه کرده، حاکی از کاهش چشمگیر تنوع زیستی در رودها و نهرهای این کشور است. اکثر آن‌ها از لحاظ بوم‌شناختی (اکولوژی) در وضعیت بدی به سر می‌برند.

     

    در ۹۳ درصد از رودخانه‌ها و نهرهای آلمان آن دسته از ماهیان، گیاهان و موجودات آبزی کوچک که باید در اصل در این آب‌ها موجود باشند، دیگر زندگی نمی‌کنند.

     


    ۷۳ درصد این آب‌ها نیز به خاطر ایجاد راه و مسکن یا تغییراتی از این دست، ساختار اولیه خود را تا اندازه‌ی زیادی یا کاملا از دست داده‌اند.

     

    تنها ۶/۶ درصد از رودخانه‌ها و نهرهای آلمان را می‌توان بنا بر معیارهای بوم‌شناسی اتحادیه‌ی اروپا "خوب" و تنها یک دهم درصد از آنها را "بسیار خوب" ارزیابی کرد.

     

    وزارت محیط زیست آلمان در گزارش خود آلودگی‌های ناشی از فعالیت‌های کشاورزی و استفاده از کودها و مواد شیمایی را از جمله دلایل این وضعیت ناگوار ذکر کرده است.

     

    نمایی از رودخانه موزل در غرب آلمان که در کناره‌‌ی آن تاکستان‌های فراوانی وجود دارد

     

    "لزوم حفاظت از رگ‌های طبیعت"

     

    یکی از سخنگویان حزب سبزهای آلمان، دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی این کشور را فراخواند که در راه حفاظت از رودخانه‌ها و نهرهای جاری در آلمان تلاش بیشتری کنند، چرا که این آب‌ها "رگ‌های طبیعت آلمان محسوب شده و کانونی برای تنوع زیستی" هستند.

     

    حزب سبزهای آلمان در سال گذشته میلادی نیز از دولت آلمان درخواستی مشابه کرده بود، البته درخواست پیشین این حزب در این راستا نه تنها رودخانه‌ها و نهرها که دریاچه‌های این کشور را نیز شامل می‌شد.

     

    در گزارش پیشین از جمله آمده بود که تنها یکی از دوازده رود، نهر یا دریاچه در آلمان از لحاظ اکولوژیک در وضعیت خوبی بسر می‌برد و بیش از نیمی‌از آنها در وضعیت بد یا نابسامان هستند.

     

    پژوهشگران برای ارزیابی وضعیت اکولوژیکی رودخانه‌ها، نهرها و دریاچه‌ها میزان موجودات زنده در آن‌ها را با میزانی که در اصل می‌بایست در این آب‌ها زندگی می‌کردند، مقایسه می‌کنند.

     

    شایان ذکر است که ارقام ذکر شده در این گزارش‌ها تنها وضعیت اکولوژیکی رودها، نهرها و دریاچه‌ها را می‌سنجند و معیاری برای تشخیص آنکه آیا می‌توان در این آب‌ها شنا کرد یا نه، نیستند.

     

    Read more
  • ایرباس: ساخت خودروی پرنده تا پایان سال ۲۰۱۷

    ایرباس در حال حاضر روی مجموعه‌ای از خودروهای تک‌سرنشین، درون‌های حمل و نقل و اتوبوس‌های خودران هوایی کار می‌کند.

    شرکت ایرباس یکی از دو غول هواپیماسازی جهان گفته است تا پایان سال جاری میلادی (2017) خودروی پرنده تولید می کند.

    به گزارش عصرایران، ایرباس شرکت هواپیماسازی آمریکایی است که در زمینه ساخت هواپیما و تجهیزات هوایی - فضایی در بخش های نظامی و غیرنظامی فعالیت می کند.

    رویترز نوشت: شهرها در حال رشد هستند و ترافیک در حال افزایش. بخش تحرک هوایی شهری در شرکت بزرگ ایرباس پیش‌بینی کرده است که تا سال 2030 حدود 60 درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی خواهند کرد. غول‌های بزرگ هوایی در حال توسعه و پیدا کردن راه‌های جداگانه برای کاهش حجم و ترافیک شهری هستند و همگی نگاه‌ها را به آسمان برده‌اند.

    ایرباس در حال حاضر روی مجموعه‌ای از خودروهای تک‌سرنشین، درون‌های حمل و نقل و اتوبوس‌های خودران هوایی کار می‌کند.

    "تام اندرس" مدیر عامل ایرباس در این خصوص در مونیخ اعلام کرد، که این شرکت امیدوار است پرواز خودروهای تک سرنشین را تا پایان سال اجرایی کند.

    وی در خصوص چگونگی تحقق این امر افزود: حدود 100 سال پیش حمل و نقل شهری به زیر زمین رفت و اینک ما با فناوری‌های ویژه روی سطح زمین هستیم. اما اینک در آستانه فاز آزمایشی، توسعه مراحل پروازی بسیار جدی به نظر می‌رسد. این مرحله به معنای حذف هزینه‌های میلیارد دلاری برای توسعه پل‌ها و جاده‌هاست.

    مدیر عامل ایرباس در این خصوص افزود: اگر تحولاتی مانند ساخت خودران‌های در حال ظهور و فناوری‌های هوش مصنوعی را نادیده بگیریم، فشاری را بر بخش مهمی از تجارت وارد می‌کنیم.

    واهانا یک خودران پروازی تک‌سرنشین است که راه‌حل مناسب و قابل رشدی برای کسانی محسوب می‌شود، که برای مدتی طولانی مسیری مشخص را مرتب و مداوم طی می‌کنند. اندرس می‌خواهدتا ایرباس این خودروی پرنده را در پایان سال جاری در فاز آزمایشی بیازماید.

    مدیر عامل بخش خودروهای پروازی نیز در این خصوص گفت: ورود به فاز آزمایشی این خودروها تا پایان سال جاری کاملا امکان‌پذیر است.

    وی در این خصوص گفت: بسیاری از فناوری‌های مورد نیاز مانند باتری‌ها، موتورها و جهت‌یاب‌های الکتریکی در دسترس هستند. او همچنین اعلام کرد، فناوری‌های حسی و اجتنابی قابل اعتماد که اینک در خودروها ملاحظه می‌شوند، یکی از اهداف چالشی برای این شرکت به شمار می‌آیند. پلت‌فرم واهانا می‌تواند با خودروها مشترک باشد. ایرباس ادعا می‌کند که در ده سال گذشته به فکر تولید محصولی بوده که انقلاب بزرگی را در دنیای سفر و حمل و نقل ایجاد کند. سامانه‌های زیر مجموعه واهانا در حال حاضر تحت آزمایش قرار دارند.

    پروژه ارسال بسته و کالا در ایرباس نیز مقوله‌ای جداگانه است. ایرباس قصد ندارد مانند آمازون یا پست DHL وارد سامانه‌های حمل و نقل شود اما این شرکت‌ها مشتری بزرگ درون‌های ایرباس خواهند شد.

    اما سیتیایرباس مدل مفهومی از این شرکت است که می‌تواند چندین مسافر را در قالب پرواز جابه‌جا کند. جزئیات این طرح در حد یک راز باقی خواهد ماند اما به نظر می‌رسد این سامانه پروازی شبیه یک سامانه درون کوچک ملخ‌دار است. این خودرو هوایی در ابتدا با اپراتورها و پس از پذیرش بازار پس از اثبات با سامانه‌های بدون خلبان ارائه خواهند شد.

     

    Read more
  • چند نوع گواتر داریم؟

    چه نوع اطلاعاتی درباره بیماری گواتر دارید؟ گواتر ساده ، پرکار و کم کار به چه نوع گواتری می گویند؟ چگونه می توانیم از سلامت غده تیروئیدمان مطمئن شویم؟ چه نشانه هایی به ما در این زمینه هشدار می دهند و معاینه ها و آزمایشات مختلف در این زمینه کدامند؟

    اگر از بیشتر افراد بپرسید گواتر چه بیماری‌ای است، پاسخ می دهند نوعی بزرگی غده تیروئید در جلوی گردن است‌. گرچه این پاسخ درست است، ولی کامل نیست و افزایش اطلاعات و آگاهی عمومی نسبت به آن از برخی جهات ضروری است. از جمله این که برجستگی در جلوی گردن به شرطی گواتر تلقی می‌شود که ناشی از التهاب یا تومور نباشد.

    از سوی دیگر، طبیعی بودن تست‌های تیروئید در آزمایش خون دلیلی بر نداشتن گواتر نیست. به بیان دیگر در گواتر ساده، تست‌های تیروئید طبیعی هستند و طبیعی بودن تست‌ها به معنای فقدان گواتر نیست. به همین علت، این بیماری حتما باید با معاینه پزشکی تشخیص داده شود و تست‌های آزمایشگاهی فقط برای تشخیص نوع گواتر استفاده می‌شوند.

    دکتر علیرضا استقامتی، متخصص غدد درباره این بیماری می گوید: گواتر در هر سنی دیده می‌شود و در مناطقی که کمبود ید رایج تر است و نواحی اندمیک محسوب می‌شوند، بیشتر شیوع دارد. البته این بیماری در سنین نوجوانی شایع‌تر است، ولی در حال حاضر که در برخی مناطق دنیا کمبود ید از بین رفته است، گواتر در هر سنی می‌تواند رخ دهد. اگرچه افزایش نیاز‌های فیزیولوژیک زمان رشد و بلوغ ممکن است در آن نقش داشته باشد.
    علت گواتر

     

    علت گواتر بخوبی مشخص نشده است. با این حال، هنوز هم در مناطقی از دنیا که کمبود ید وجود دارد، این موضوع اصلی ترین عامل بروز گواتر است. البته در برخی نواحی مصرف برخی مواد گواترزا (گواتروژن) مانند ترکیبات حاوی تیو سیانات یا پرکلرات یا برخی میکروب‌ها در آب به عنوان علل گواتر شناخته شده‌اند.

    ولی امروزه معتقدند برخی ایمونوگلوبولین‌ها (از مولکول‌های خون که در سیستم ایمنی فعال هستند) که محرک رشد غده تیروئید هستند، می‌توانند در بروز گواتر‌های غیر اندمیک نقش داشته باشند.
    انواع گواتر

     

    از نظر عملکردی، گواتر به سه نوع گواتر ساده، کم‌کار و پر‌کار تقسیم می‌شود. شایع‌ترین نوع گواتر، گواتر ساده است که در این نوع فقط اندازه غده تیروئید بزرگ می‌شود، ولی میزان هورمون‌های تیروئید طبیعی است. لذا علامت چندانی بجز بزرگی غده ندارد.
    علائم گواتر کم‌کار و پرکار

     

    کم‌کاری ملایم تیروئید ممکن است علامت چندانی نداشته باشد و فقط در یک بررسی اتفاقی آزمایشگاهی تشخیص داده شود یا علائم غیراختصاصی مثل ضعف و بی‌حالی یا خستگی داشته باشند.

    کم‌کاری تیروئید در همه اعضای بدن ممکن است علامت ایجاد کند. احساس سرما، خشکی پوست، ریزش و زبری مو، شکنندگی ناخن، یبوست، افزایش مختصر وزن، اختلال در عادت ماهانه، تغییر اشتها، تغییرات خلق و افسردگی یا حتی کندی ضربان قلب و فشار خون از علائم کم‌کاری تیروئید محسوب می‌شوند.

    اما در پر‌کاری، برعکس علائم کم‌کاری دیده می‌شود، یعنی فرد دچار اضطراب و بی‌قراری، تپش قلب، تعریق، احساس گرما، عصبانیت و تحریک‌پذیری، کاهش وزن شدید و افزایش اشتها، افزایش دفعات اجابت مزاج، اسهال، تغییر در عادت ماهانه در خانم‌ها، بی‌نظمی ضربان قلب، افزایش فشار خون و ریزش مو‌ها و تغییراتی در بستر ناخن‌ها یا بیرون زدن کره چشم یا خیرگی در نگاه، در موارد پیشرفته دوبینی و اشک ریزش و اختلال در دید ممکن است گردد.
    هر فشاری در جلوی گردن، گواتر نیست

     

    گواتر ساده فقط در موارد پیشرفته علائم فشاری در گردن ایجاد می‌کند و جز برجستگی غده در جلوی گردن، علامت دیگری ندارد.

    احساس خفگی که شکایت شایعی میان مردم است در اغلب موارد، ارتباطی به گواتر ندارد. البته باید توجه داشت وقتی تیروئید رشد می‌کند بیماری گواتر ایجاد می‌شود که معمولا رشد آن یکدست و یکنواخت است، اما در عده‌ای ممکن است این رشد به صورت غیریکنواخت و جزیره‌ای رخ دهد و ایجاد یک یا چند گره در بافت تیروئید کند که به آن گواتر چند گره‌ای گفته می‌شود.

    نکته مهم اینجاست که به دلیل تداوم رشد غده در این حالت ممکن است تکثیر غیر عادی یعنی افزایش خطر سرطانی شدن رخ دهد.

     

    پیشگیری با استفاده از نمک ید‌دار

     

    در حال حاضر، بجز استفاده از نمک ید‌دار در غذا روش جدی دیگری برای پیشگیری از گواتر وجود ندارد و مصرف رژیم‌های غذایی خاصی برای درمان یا پیشگیری به طور کلی توصیه نمی‌شود.
    آزمایش های تشخیصی گواتر

     

    پزشک می تواند به سادگی غده تیروئید بزرگ شده را با لمس گردن تان تشخیص دهد. همچنین در برخی موارد، وی قادر به لمس گره ها نیز می باشد.

    مراحل تشخیص گواتر می تواند شامل موارد زیر شود:

    - آزمایش هورمونی: آزمایش خون می تواند میزان هورمون های تولید شده توسط تیروئید و هیپوفیز را تعیین کند. اگر تیروئید شما کم کار باشد، سطح هورمون های آن پایین خواهد بود. در همان زمان، سطح هورمون محرک تیروئید (TSH) بالا خواهد بود، زیرا هیپوفیز سعی می کند با تحریک غده تیروئید منجر به تولید بیشتر هورمون ها شود. گواتر مرتبط با تیروئید پر کار معمولاً با سطح بالایی از هورمون های تیروئیدی در خون و TSH کمتر از حد نرمال همراه می باشد.

    - تست آنتی بادی: یکی از علل گواتر تولید آنتی بادی های غیر طبیعی می باشد. آزمایش خون می تواند حضور این آنتی بادی ها را تایید کند.

    - سونوگرافی: تصاویر سونوگرافی نشان دهنده ی اندازه ی غده تیروئید شما و ندول های غیر قابل لمس توسط پزشک می باشند.

    - اسکن تیروئید: اسکن تیروئید اطلاعاتی درباره ی ماهیت و اندازه ی غده ی تیروئید فراهم می کند، اما این روش نسبت به سونوگرافی تهاجمی تر، گران تر و وقت گیرتر می باشد.

    - نمونه برداری (بیوپسی) :‌بیوپسی توسط یک سوزن ریز برای برداشتن یک نمونه ی کوچک از بافت یا مایع برای آزمایش انجام می شود که برای هدایت آن به سمت غده ی تیروئید، از سونوگرافی کمک می گیرند.
    درمان گواتر

     

    در گواتر کم‌کار یا ساده از قرص لوتیروکسین برای درمان استفاده می‌کنیم و در پرکاری نیز از دارو یا ید رادیو اکتیو یا در مواردی جراحی بهره گرفته می‌شود‌.

    در واقع در گواتر‌های حجیم و بسیار بزرگ و یا در مواردی که پرکاری تیروئید به درمان طبی پاسخ نمی‌دهد یا در تومور‌های تیروئید، جراحی توصیه می‌شود. البته یکی دیگر از موارد جراحی، خواست خود بیمار از نظر زیبایی است.

     

    Read more
  • هشدار: استرس خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش می‌دهد.

    استرس و اضطراب طولانی به اندازه سیگار خطر سکته قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد. پژوهش تازه دانشگاه هاروارد آمریکا در باره استرس مشخص می‌کند که هسته‌ای کوچک به نام آمیگدال (بادامه) در مغز مرکز استرس بدن است.

    استرس گرچه فشاری عصبی است، اما به خاطر ویرانگری عمومی‌اش سراسر بدن را با ناراحتی روبرو می‌کند. کارشناسان پزشکی هنوز به طور کامل نمی‌دانند که فشارهای روحی و روانی دقیقا چه تاثیراتی بر روی مکانیسم بدن برجای می‌گذارند.
    روزنامه پزشکی "لانست" تحقیقی از پزشکان دانشگاه هاروارد آمریکا را منتشر کرده است. در این پژوهش مشخص شده که کنترل استرس مزمن در مغز است و ادامه استرس به قلب و عروق آسیب می‌رساند.
    یک تیم پژوهشی در دانشگاه هاروارد زیر نظر احمد توکل، تحقیقی را روی حدود ۳۰۰ نفر فرد بالغ میان‌سال انجام داده است. مشخص شده است که فعالیت عصبی "هسته آمیگدال" مغز در میان کسانی که از استرس مزمن رنج می‌بردند، افزایش یافته است. این تحقیق همچنین به این نتیجه رسیده است که رگ‌های این افراد نیز به نسبت بقیه به شدت خشک و نفوذناپذیر شده بودند.
    آمیگدال یا هسته آمیگدال (بادامه) قسمتی از سیستم لیمبیک در مغز است که نقش مهمی در یادگیری و حافظه ایفا می‌کند و در درک احساساتی چون ترس و خشم و ایجاد پاسخ به آنها نیز دخالت دارد.
    بیشتر بخوانید:تفاوت واکنش‌های مردان و زنان در برابر استرس
    به نظر می‌رسد که از آمیگدال در شرایط استرس علائمی به مغز استخوان و مناطق دیگر بدن می‌رسند و در این علائم از ارگان‌ها خواسته می‌شود که تولید گلبول‌های سفید و موادی از این دست برای از میان بردن عفونت در بدن افزایش یابد.
    به این ترتیب بدون آن‌که عفونتی در بدن به‌وجود آمده باشد، امکانات مبارزه با آن آغاز می‌شود. این فرایند سبب می‌شود که بافت‌های بدن و بویژه دیواره‌ی عروق مورد حمله قرار گیرند و آنها در پی این حملات سخت‌تر و ضخیم‌تر شوند. در چنین وضعیتی عروق منقبض می‌شوند و بیماری‌هایی چون سکته قلبی و مغزی نتایج مشخص این فرایند خواهند بود.

    محققان با اسکن کردن از مغز و سایر قسمت‌های بدن نشان داده‌اند که افزایش فعالیت آمیگدال با افزایش غلظت موادی همراه است که عفونت را در بدن حفظ می‌کنند. در تحقیقات بالینی نیز محققان متوجه شده‌اند که افزایش دائمی فعالیت آمیگدال ریسک سکته قلبی را در افراد مورد آزمایش تا ۶۰ درصد افزایش داده است.
    رابطه مستقیم استرس با سکته
    احمد توکل، رئیس تیم پژوهشی دانشگاه هاروارد آمریکا، با تکیه بر نتایج این تحقیق می‌گوید: «در ارتباط با دلایل مشکلات موجود برای نارسایی قلبی باید به استرس مزمن نیز به عنوان یکی از عوامل بیماری پرداخت.»
    احمد توکل در ادامه بر این نظر تاکید می‌کند که کاهش برنامه‌ریزی شده استرس نه تنها به احساسی پرنشاط در بدن انسان می‌انجامد، بلکه تاثیرات مستقیمی بر سلامتی بدن افراد دارد.
    پژوهشی دیگر در باره استرس
    پیش از تحقیقات دانشگاه هاروارد در باره استرس، پژوهشگران بریتانیا در تحقیقی در همین باره به این نتیجه رسیده بودند که فشارهای روحی- روانی و افکار منفی می‌توانند به اندازه سیگار خطر سکته قلبی و مغزی را افزایش دهند.
    این محققان همچنین اعلام کرده بودند که استرس و اضطراب طولانی می‌تواند به بیماری‌هایی چون فشار بالای خون، افزایش چربی خون و دیابت منجر شود.

     

    ایلزه بت، یکی از پژوهشگران دانشگاه لیدن هلند، قدیمی‌ترین دانشگاه این کشور، در تفسیری در باره استرس می‌نویسد: «دهه گذشته نشان داد که شمار کسانی که روزانه از شرایط استرس‌زا شکایت دارند افزایش یافته است.»
    این محقق دانشگاه لیدن هلند در ادامه می‌گوید، شرایط آزاردهنده کاری، ناامنی شغلی و روابط اجتماعی متزلزل، از جمله دلیل‌های بروز استرس هستند. خانم بت بر این نظر است که فاکتور استرس باید هرچه بیشتر در محاسبات پزشکی برای تشخیص بیماری مد نظر قرار گیرد.

     

    Read more